Kimlik nasıl çıkartılıyor? (Ve neden bu süreç insanın sabrını bir yoga eğitmenine dönüştürüyor?)
Hoş geldiniz! Gympol olarak bu yazımızda “Kimlik nasıl çıkartılıyor” hakkında kapsamlı bilgiler paylaşıyoruz.
İzmir’de bir sabah: “Bugün kesin hallederim” yanılgısı
İzmir’de sabahlar genelde iki şeyle başlar: birincisi “bugün her şeyi toparlayacağım” motivasyonu, ikincisi de o motivasyonun öğleden önce sessizce terk edip gitmesi. Benim “Kimlik nasıl çıkartılıyor?” maceram da tam olarak böyle bir sabah başladı.
Kafamda net plan:
Nüfus müdürlüğüne gidilecek
Sakin sakin sıra alınacak
20 dakikada çıkılacak
Sonra sahilde kahve
Gerçeklik:
2 saat sıra bekleme
“Eksik belge var” cümlesiyle ufak bir iç çöküş
Sahilde kahve yerine “hayat üzerine düşünme molası”
Daha kapıdan girerken iç sesim başladı:
“Bak bu iş kolay olacak. Sakin ol. En fazla 15 dakika…”
Kapıdan giren herkesin aynı hayali kurduğunu o an anladım. Çünkü içeride herkes aynı bakışla duvara bakıyordu: boş ama anlamlı bir bakış. Sanki duvar bile “ben de buradayım ama neden buradayım bilmiyorum” diyordu.
Kimlik nasıl çıkartılıyor? İlk gerçek: Belge işi, sandığından daha fazla belge ister
İlk kez “Kimlik nasıl çıkartılıyor?” diye araştırdığımda aklımda basit bir süreç vardı. Doğum belgesi, fotoğraf, başvuru, tamam.
Gerçek hayatta ise sistem şöyle çalışıyor:
“Belge getir.”
“Getirdim.”
“Bu belge eski.”
“Yeni belge getirdim.”
“Bu da doğru format değil.”
“Abi bu belge değil mi zaten?”
İç ses:
“Belki de ben yanlış dünyaya geldim.”
Görevli memur değil de sanki evrenin “belge kontrol departmanı” gibi davranıyordu. Her şey çok net: Sistem senden sadece kimlik istemiyor, aynı zamanda sabır, disiplin ve hafif bir meditasyon becerisi de talep ediyor.
Fotoğraf meselesi: Gerçeklik ile resmi kimlik arasındaki ince kriz
En trajik bölüm: fotoğraf.
Fotoğraf çektirmeye gittiğimde fotoğrafçı bana baktı ve şöyle dedi:
“Abi ciddi bak.”
Ben de ciddi baktım.
Sonuç: sanki 3 gün uykusuz kalmış, hayatı sorgulayan bir filozof çıktısı.
İç ses:
“Bu mu benim devlet nezdindeki temsilim?”
Bir arkadaşımın yorumu:
“Senin kimlik fotoğrafın var ya… sanki ‘hayat zor ama devam’ temalı belgesel posteri.”
Nüfus müdürlüğü deneyimi: İnsanların ortak yazgısı olan sıra bekleme sanatı
İçeri girince bir sahne var ki, ayrı bir evren:
Bir köşede evrak dosyasına sarılmış genç
Diğer köşede “ben sadece bir imza atılacak sanmıştım” yüz ifadesi
En arkada sabırla kaderine razı olmuş biri
Sıra numarası aldım.
Numara: 247
Ekranda görünen: 183
İç ses:
“Güzel. Bugün burada yaşlanabiliriz.”
Yanımda biriyle sohbet başladı:
– “Sen ne için geldin?”
– “Kimlik.”
– “Yeni mi?”
– “Evet.”
– “Kolay gelsin…” (Bu cümlede %80 umut, %20 acı vardı.)
Beklerken zihnin açtığı yan dosyalar
Beklemek ilginç bir şey. İnsan bir süre sonra sadece sıra beklemiyor, hayatı bekliyor.
O an kafamda şu düşünceler dönmeye başladı:
“Acaba kimliğim çıkınca hayatım düzene girer mi?”
“Belki de yetişkinlik dediğimiz şey sadece bu sırayı beklemektir.”
“Birisi yanlış numarayı mı aldı da biz burada kaldık?”
Yanımdaki çocuk telefonla oynuyor, arada annesine soruyor:
“Anne biz neden buradayız?”
Anne:
“Kimlik için.”
Çocuk:
“Kimlik ne?”
Anne:
“Büyüyünce anlarsın.”
İç ses:
“Kimlik, büyüyünce de tam anlaşılamıyor bu arada…”
Kimlik nasıl çıkartılıyor? Asıl kritik an: Evrak teslim sahnesi
Şunları da İnceleyin: Kimlik inşası ne anlama gelir ?
Sıra bana geldiğinde sanki olimpiyat finaline çıkmış gibiydim. Evrakları uzattım.
Görevli baktı.
Uzun baktı.
Çok uzun baktı.
Sonra:
“Fotoğraf uygun değil.”
İçimde bir şey koptu ama dışarıda sadece şu çıktı:
“Nasıl yani?”
Görevli:
“Gölge var.”
Ben:
“Benim hayatımda da var ama kabul ediyoruz genelde…”
Bunu içimden söyledim tabii. Dışarıdan:
“Tamam tekrar çektiririm.”
Küçük bir kriz: Fotoğraf stüdyosu geri dönüşü
Tekrar fotoğraf çektirdim. Bu sefer fotoğrafçıya dedim ki:
“Bak bu çok önemli. Devlet işi.”
Adam:
“Merak etme, seni olduğundan yakışıklı yapmam.”
Bu cümle bile tek başına bir toplumsal sözleşme gibi.
İç ses:
“Zaten sorun da bu değil miydi?”
İzmir sokaklarında kimlik taşımanın hafif ironisi
İşin komik tarafı şu: Kimlik çıkartma süreci bittiğinde insan kendini sanki büyük bir görev tamamlamış gibi hissediyor.
Ama sonra gerçek hayat başlıyor.
Market:
“Kimlik var mı?”
Otobüs:
“Kimliği gösterir misin?”
Banka:
“Kimlik olmadan işlem yapamıyoruz.”
Yani aslında kimlik çıkarmak final değil, tutorial.
Bir gün Alsancak’ta markette kasiyer kimliğime baktı, sonra bana baktı, sonra tekrar kimliğe baktı.
Kasiyer:
“Bu sen misin?”
Ben:
“Evet.”
Kasiyer:
“Emin misin?”
İç ses:
“Ben de artık hiçbir şeyden emin değilim.”
Kimlik sürecinin görünmeyen tarafı: Küçük sosyal tiyatro
Bu süreç aslında küçük bir sosyal tiyatro gibi. Herkes rolünü biliyor:
Vatandaş: sabırlı ve hafif şaşkın
Memur: düzenin temsilcisi
Sistem: görünmez ama baskın karakter
Ve herkes aynı repliği farklı tonlarda söylüyor:
“Eksik belge var.”
Kendimle dalga geçme kısmı: Ben bu işte neden bu kadar ciddiyim?
Bir noktada şunu fark ettim: Ben bu süreci fazla ciddiye alıyorum.
Arkadaşım mesaj attı:
“Ne yaptın, kimliği hallettin mi?”
Ben:
“Hayatın anlamını sorguluyorum şu an.”
Arkadaş:
“Kimlik için mi?”
Ben:
“Evet.”
O da:
“Abartma ya.”
Ama abartmıyorum. Sadece sistem insanı biraz böyle yapıyor.
Kimlik nasıl çıkartılıyor? Son aşama: teslim anı ve hafif gurur
Tüm süreçten sonra kimlik geldiğinde eline aldığın şey aslında küçük bir plastik kart.
Ama his:
Sanki diploma almışsın, yarış kazanmışsın, bir de üstüne sabır ödülü verilmiş.
Kartı elime aldım.
Bir baktım.
Bir daha baktım.
İç ses:
“Bu kadar uğraş buna mıydı?”
Ama sonra cebime koyunca şunu fark ettim:
Aslında mesele kart değil, o kartı alana kadar geçen süreçti.
Son sahne: İzmir sahilinde kahve ve küçük bir iç hesaplaşma
Gün sonunda sahile gittim. Planlanan kahve nihayet gerçekleşti.
Deniz var, rüzgar var, ben varım.
Ve cebimde yeni kimlik.
İç ses:
“Bak işte, yetişkinlik bu olabilir. Sıraya gir, bekle, biraz sinirlen, sonra otur ve kahveni iç.”
Yan masada biri konuşuyor:
“Kimlik çıkartmak kolay iş.”
Gülümsedim.
İçimden:
“Sen bir de fotoğraf kısmını gör…”
Ve o an anladım: Kimlik nasıl çıkartılıyor? sorusunun cevabı aslında prosedür değil. Biraz sabır, biraz komedi, biraz da insanın kendi sabrına şaşırması.
Gympol okurlarıyla “Kimlik nasıl çıkartılıyor” konusunu paylaşmak gerçekten güzeldi. Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere!