Kategori: Makaleler

Değer Artışı Vergisi Nedir? Bir Hikâye ile Anlatıyoruz Bugün size, hayatın en sıradan anlarından birine gizlice girmiş ama bir anda her şeyi değiştiren, hepimizi yakından ilgilendiren bir konuyu anlatmak istiyorum. Yıllar önce, köhne bir mahallede, evlerini satmaya karar veren bir çift vardı. Hikâyeleri, belki de sizinkine benzer. Hızla artan emlak fiyatları, geleceği güvence altına almak isteyen bir çiftin hayalini süslüyordu. Ama onlar, ne yazık ki fark etmediler: Evlerini sattıklarında, hayatlarının en büyük mülkünü değil, değer artışı vergisi denen karmaşık bir yükü de satıyorlardı. Bu yazıda, değer artışı vergisini, hem erkeklerin çözüm odaklı hem de kadınların empatik bakış açılarıyla anlatacağım. Her…

Arz Kime Rica, Kime Edilir? Hepimiz bir şekilde arz talep ilişkisiyle tanışmışızdır. Fakat “arz kime rica, kime edilir?” sorusu, toplumsal yapılar ve bireysel ilişkiler üzerine düşündüren, çoğu zaman günlük yaşamda fark etmediğimiz bir olguya işaret eder. Neden bazı insanlar taleplerini doğrudan sunar, bazıları ise başkalarına rica eder? Arz ve talep yalnızca ekonomik bir kavram olarak mı kalmalı, yoksa insan ilişkilerindeki denklemlerle nasıl ilişkilidir? Bu yazıda, insan davranışları ve toplum psikolojisini göz önünde bulundurarak bu soruya derinlemesine bakacağız. Arz ve Talep: Ekonomik Bir Çerçeve Arz talep ilişkisi, ekonomi biliminin temel taşlarındandır. Arz, bir malın ya da hizmetin piyasada bulunan miktarını ifade…

Üniversite Öğrencisi Bedelli Askere Gidebilir Mi? Bir Parça Mizah, Bir Parça Gerçek Hepimiz o genç, heyecanlı üniversite öğrencisiyiz, değil mi? Sınavlar, projeler, dergilerde yazı yazmak, hatta belki de “yarın sabah erken kalkıp ders çalışacağım” diye kararlar almak… Ama bir de bakmışsınız, posta kutunuzda, beklemediğiniz bir şekilde “bedelli askerlik” diye bir kavram belirivermiş. Hemen aklınıza gelen ilk soru şu: “Üniversite öğrencisi bedelli askere gidebilir mi?” Hadi gelin, bu konuyu biraz mizahi ve eğlenceli bir şekilde inceleyelim! Bedelli Askerlik: Çözümün Kısa Yolu Öncelikle şunu söylemem gerekiyor: Bedelli askerlik, Türk erkeği için bir tür “freedom pass” yani “özgürlük kartı” gibidir. Öğrenciyken, sınavlardan, projelerden,…

Kalsiyum Fazlalığı Nasıl Anlaşılır?  Tarihsel Arka Plan Vücudumuzda bulunan kalsiyumun dengesi, tıp tarihinin önemli keşiflerinden biri. 1909 yılında William George MacCallum ve Carl Voegtlin, Paratiroid bezi ile kalsiyum seviyesi arasındaki ilişkiyi ortaya koyarak tetani (kasılmalar) ile kalsiyum düzeyleri arasında bağlantı kurdular. :contentReference[oaicite:3]{index=3} 1930’larda yapılan deneylerle kemik yapısı ve hormon etkileri üzerine çalışmalar başladı. :contentReference[oaicite:4]{index=4} Böylece “kalsiyum fazlalığı” (hiperkalsemi) yalnızca bir laboratuvar değeri olmaktan çıkıp, bedenin kimyasal dengesinin bir göstergesi olarak klinik öneme kavuştu. Tarihsel olarak bakıldığında, vücuttaki kalsiyum fazlalığı ilk zamanlarda daha çok böbrek taşı, kemik hastalıkları ya da hormon bozuklukları bağlamında ele alındı. Zamanla, tanı yöntemleri, hormon düzeyleri ve…

Kalorifer Petek Sistemi Nasıl Çalışır? Ekonomi Perspektifiyle Bir İnceleme Kaynakların Kısıtlılığı ve Seçimlerin Sonuçları Ekonominin merkezinde her zaman kısıtlı kaynaklar ve bu kaynaklarla yapılan seçimler vardır. Bir ekonomist olarak, evimizdeki ısıtma sistemlerini incelerken bu perspektiften bakmak bana her zaman ilgi çekici gelir. Örneğin bir ısıtma sistemi —örneğin bir kalorifer petek sistemi— yalnızca mühendislik açısından değil, aynı zamanda enerji maliyeti, verimlilik ve toplumsal refah anlamında da değerlendirilmelidir. Bu yazıda, kalorifer petek sisteminin çalışma prensibini anlamaya çalışırken, aynı zamanda bu sistemin bireysel ve toplumsal ekonomik etkilerine de odaklanacağız. Kalorifer Petek Sisteminin Temelleri Petekli merkezi ısıtma sistemi, bir kazan ya da kombi aracılığıyla…

Sekinet İner Ne Demek? — Gelecekte Bu Terim Ne Anlama Gelecek? Giriş Bir kelime, bazen geçmişin izlerini taşıyan bir kültür mirasıdır, bazen de tam olarak bizim çağımıza dair bir anlam kazanır. “Sekinet iner”… Bu terim belki çoğumuzun kulağına yabancı gelebilir, ya da bir zamanlar birçoğumuz tarafından duyulmuş ama tam olarak ne anlama geldiği üzerine kafa yorulmamış bir ifade olabilir. Ama düşündüğümde, “Sekinet iner” gibi basit ama derin anlamlar taşıyan bir ifadeyi, gelecekte nasıl kullanacağımızı ve dilimize nasıl yön vereceğimizi keşfetmek oldukça heyecan verici. Bugün, bu terimi ve gelecekteki etkilerini masaya yatırmak istiyorum. Çünkü dilin evrimi, toplumların değişim ve dönüşümünü yansıtan…

Kalitenin Diğer Adı Nedir? Siyaset, Güç ve Toplumsal Düzen Üzerine Derinlemesine Bir Bakış Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen: Bir Siyaset Bilimcisinin Perspektifi Toplumsal düzeni inşa eden ve sürdüren, yalnızca yasalar ve kurallar değil, aynı zamanda bu kuralların etrafında şekillenen güç ilişkileridir. Bir siyaset bilimci olarak, iktidar, kurumlar ve ideolojilerin bu güç ilişkilerini nasıl biçimlendirdiğini anlamak, bireylerin toplumsal yaşamlarını nasıl etkilediğini çözümlemek, bana her zaman derin bir ilgi kaynağı olmuştur. Ancak, bir soruyu daha derinden sormamız gerekebilir: “Kalite” kavramının toplumsal ve siyasal bağlamdaki rolü nedir? Kalitenin diğer adı nedir? Çünkü toplumsal yapıları dönüştüren, bireylerin haklarını ve özgürlüklerini şekillendiren bir şey varsa,…

Kalbur Üstü Olmak Nereden Gelir? Toplumsal Yapılar ve Cinsiyet Rolleri Üzerine Bir Sosyolojik İnceleme Bir Araştırmacının Gözünden: Toplumsal Yapıların ve Bireylerin Etkileşimi Toplumlar, bireylerin yaşamını şekillendiren, onlara kimlik ve yer kazandıran karmaşık yapıların bütünüdür. Bu yapılar, bireylerin hangi rollerle ve hangi başarılarla toplumda kabul edileceğini belirleyen sosyal normlar, kültürel değerler ve güç ilişkileriyle örülüdür. Toplumsal yapının bu işleyişini anlamak, bireylerin toplumsal pozisyonlarını nasıl inşa ettiğini keşfetmek için büyük bir önem taşır. Birçok toplumsal norm ve deyim, tarihsel olarak bu yapıları yansıtır ve aynı zamanda bu yapıları yeniden üretir. “Kalbur üstü olmak” deyimi de, yalnızca dilsel bir ifade olmanın ötesinde, toplumda…

Lüzumsuz Nasıl Yazılır? TDK’ye Göre Doğru Kullanım Merhaba sevgili okurlar! Bugün dilin inceliklerine inmek ve doğru yazım kurallarını keşfetmek için oldukça popüler bir kelimeyi masaya yatırıyoruz: “Lüzumsuz”. Yazım yanlışları ve dil hataları, gündelik dilde sıkça karşılaştığımız bir durum. Peki, “lüzumsuz” kelimesi doğru yazıldığında nasıl bir anlam taşır? TDK’ye göre doğru yazım biçimi nedir? Hep birlikte bu soruları yanıtlamaya çalışalım ve bakalım bu kelimeyi doğru kullanabilmek için neler yapmalıyız. TDK’ye Göre “Lüzumsuz” ve Kullanımı Türk Dil Kurumu (TDK), “lüzumsuz” kelimesinin doğru yazımını lüzumsuz olarak belirlemiştir. Bu kelime, gereksiz, ihtiyaç olmayan veya faydasız anlamlarına gelir. Ancak, bazı insanlar bunu yanlış bir şekilde…

İngiltere’de Hala Lord Var Mı? Gelin Birlikte Araştıralım! İngiltere’de hala Lord var mı? Hepimizin kafasında bir noktada bu soru canlanmıştır: “Hala şato gibi yerlerde yaşayan, şıklığıyla ortalığı kasıp kavuran o eski İngiliz soyluları var mı?” Bu yazıda, İngiltere’deki Lordlar ve soyluluk geleneğini, bir yandan erkeklerin ‘çözüm odaklı’ ve ‘stratejik’ yaklaşımlarını, diğer yandan kadınların ‘empatik’ ve ‘ilişki odaklı’ bakış açılarını mizahi bir şekilde harmanlayarak irdeleyeceğiz. Öncelikle, hepimizin bildiği gibi, İngiltere’de hala bir Lordlar Kamarası var. Yani, yasal anlamda işlerin ne kadar ‘soylu’ şekilde yönetildiğini söylemek gerekirse, bir kısım kararların “aristokratlar” tarafından alındığı bir gerçek. Ama bu ‘Lord’lar, Kral Arthur’un zamanından kalma,…