Kategori: Makaleler

Tavuğun Erkeği Horoz mu? Yoksa Daha Fazlası mı? Geçen gün İzmir’in o meşhur kordonunda yürürken, arkadaş grubumuzla yine bir tartışma patlak verdi. Konu mı? “Tavuğun erkeği horoz mu?” Evet, kulağa basit geliyor ama işin içinde ben olunca, basit hiçbir şey basit kalmıyor. Herkes “tabii ki horoz” diyor, ben ise içten içe düşünüyorum: ya bu sadece biyolojik bir isimlendirme değil de, horozun tavukla ilişkisini anlatan gizli bir felsefe ise? Sabahın Beşi ve Bir Horoz Muhabbeti İzmir’de sabah beş olmuş, güneş yavaş yavaş kendini gösteriyor ve ben hâlâ uyanamadım. Uyandığımda mutfağa giriyorum, kahvemi hazırlıyorum ve içimden bir ses: “Tavuğun erkeği horoz mu?”…

Horozlar Bilimsel Olarak Yumurtlar mı? Gerçek mi Efsane mi? Haydi bakalım, hemen baştan söyleyeyim: hayır, horozlar yumurtlamaz. Ama işin içine girince işler biraz daha karışıyor. Sosyal medyada bu konuyu gördüğünüzde “Nasıl olur da horoz yumurtlar?” diye sormayan kalmamıştır. İnsanlar inanılmaz bir şekilde yanlış bilgilere sarılıyor ve sonra tartışma başladı mı, tam bir kaos ortamı. İzmir’de oturuyor olmamın verdiği rahatlıkla söyleyeyim, bu konudaki yanlış inanışlar hem eğlenceli hem de sinir bozucu olabiliyor. Ama gelin, bilimsel açıdan işin derinine inelim. Bilimsel Gerçek: Horozlar Yumurtlamaz Öncelikle temel biyoloji dersini hatırlayalım. Horoz, erkek tavuktur. Yumurtlayan canlılar ise dişi tavuklardır. Dişi tavuklarda ovarium (yumurtalık) ve…

Kalender Mengilli: Güç, İdeoloji ve Toplumsal Düzenin Analitik Kesiti Bir siyaset bilimcinin gözünden bakıldığında, dünya sürekli bir güç mücadelesi ve toplumsal düzen arayışı içindedir. Kurumlar, ideolojiler ve yurttaşlık kavramları, bireylerin ve kolektiflerin hayatlarını şekillendiren görünmez bir ağ kurar. İşte tam bu noktada Kalender Mengilli, modern siyaset ve toplumsal yapı üzerine kafa yoran düşünürler arasında öne çıkar. Onun analizleri, iktidarın yalnızca resmi mecralarda değil, gündelik yaşamın her alanında nasıl işlediğini sorgulamak açısından kritik bir çerçeve sunar. Peki, Mengilli’nin perspektifini anlamak için hangi kavramlara odaklanmalıyız ve bu kavramlar günümüz siyasal ortamında nasıl yankı buluyor? İktidar ve Kurumlar: Meşruiyetin İnşası Mengilli’nin çalışmalarında merkezi…

Hemşireler Bayramda Çalışır mı? Bayramlar Kayseri’de başka bir anlam taşır. Bütün şehir, sokaklar, caddeler, evler, sokak lambaları bile farklı bir havaya bürünür. Kocaman sofralar kurulur, misafirler gelir, kahkahalar duvarları sarar. Bu, her yıl tekrarlanan bir gelenek, bir kutlama şeklidir. Ama bu bayramda benim ruhumda başka bir şeyler var. İçim buruk, kafamda bir sürü soru var ve o sorulardan biri sürekli kafamda çınlıyor: Hemşireler bayramda çalışır mı? İki Günlük Tatil, Bir Ömürlük Görev Günlerden pazar, saat sabahın altısı. Uyandığımda, dışarıda şehir henüz uyanmamış. Kapıdan dışarı adım attığımda, Kayseri’nin soğuk rüzgarı beni sarhoş edici bir şekilde karşılıyor. Havanın soğukluğu, sokaklardaki sakinlik birden…

Hayır Ne Demek? Anlamı Nedir? İçimde kırık bir sızı var. Tıpkı uzun zaman önce, ilk kez birine “Hayır” dediğimde hissettiklerim gibi. O gün içimdeki o devasa boşluğu hala hissediyorum, bir şekilde o kelime, hayatımda iz bırakan bir anıya dönüşmüştü. “Hayır” demek, bir sınır koymak, bir noktayı koymak demekti ama o kadar zor oluyordu ki, neredeyse bir ömrü alacak gibi hissediyordum. Şimdi Kayseri’de, 25 yaşında bir genç olarak, duygularımı yazdıkça yavaşça şekillenen bir hikâye buluyorum kendimde. Belki bir tür anlam arayışı… Hayır’ın anlamını düşündükçe, insanın kendi içindeki gücü nasıl bulduğunu daha iyi anlıyorum. O Gün, “Hayır” Dediğim Gün O sabah, karlı…

Kabala Bilekliği: Geçmişten Günümüze Anlamın İzinde Geçmişi anlamak, yalnızca tarih kitaplarında gezinmek değil; aynı zamanda bugünümüzü yorumlamak, sembollerin ve ritüellerin ardındaki derin anlamları keşfetmektir. Kabala bilekliği, mistik gelenekler ile günlük yaşamın kesiştiği bir nesne olarak, tarih boyunca farklı toplumsal ve kültürel bağlamlarda çeşitli anlamlar yüklenmiştir. Bu yazıda, Kabala bilekliği tarihini kronolojik bir perspektifle ele alarak, dönemeçleri, toplumsal dönüşümleri ve kırılma noktalarını tartışacağız. Orta Çağ’da Kabala ve Semboller Kabala, özellikle Orta Çağ İspanya’sında Yahudi mistik düşüncesi olarak şekillenmiştir. 13. yüzyılda, İspanyol Yahudisi Moshe de León’un “Zohar” adlı eseri, Kabala’nın sistematik anlatımını başlatmıştır. Zohar, evrenin yapısı, Tanrı ile insan arasındaki ilişki ve…

Hangi İki Sayının Çarpımı 135 Eder? Matematiksel Bir Keşif Bugün akşam evde bilgisayarımın başına oturmuş, ofisteki yoğunluktan sonra biraz nefes almaya çalışırken bir anda aklıma ilginç bir soru geldi: “Hangi iki sayının çarpımı 135 eder?” Tamam, belki bunu hemen çözebileceğiz ama bu sorunun cevabı aslında biraz daha derin. Hem matematiksel hem de günlük yaşamda bu tür sorulara nasıl yaklaşabileceğimizi düşünmek istedim. Belki de siz de arada sırada bu tür sorularla kafanızı kurcalıyorsunuzdur, kim bilir? Matematiksel Yaklaşım: Çarpanları Bulmak 135 sayısı her ne kadar tek bir cevaba sahip gibi görünse de, aslında bu soru daha fazla cevaba sahip. Hangi iki sayının…

Eriyen Dikiş İpi Hangi Renktir? Bir Tartışma, Bir Gerçek, Bir Soru İzmir’in sıcak havasında, sahil kenarında yürürken aklımıza çeşitli sorular gelir. Fakat hiçbiri, dikiş ipinin eridiğinde hangi renkte olduğunu merak etmek kadar ilginç değil. Ciddi misiniz? Evet, doğru duydunuz. Dikiş ipinin rengi ve bu iplerin eriyip kaybolması, aslında biraz daha derin bir anlam taşıyor. Belki de hepimizin hızla unutmaya başladığı, gözden kaçırdığımız ama bir şekilde tekrar düşünmeye mecbur kalacağımız bir konu bu. Öncelikle itiraf etmeliyim: Eriyen dikiş ipinin rengiyle ilgili bir soruya bu kadar takılmamın birkaç nedeni var. Birincisi, gerçekten neden bu kadar önem verdiğimi bilmiyorum ama bir şekilde insanların…

Farklı Dünyaların Kapısını Aralamak: Mafya Kültürüne Antropolojik Bir Bakış Hayatın karmaşık dokusunda, insan topluluklarının kurduğu sistemler her zaman şaşırtıcıdır. Bu sistemlerden biri, dışarıdan bakıldığında yasa dışı ve korkutucu olsa da, kendi içinde bir düzen ve anlam barındıran mafya yapılarıdır. Dünyanın en güçlü mafyası kim? sorusu, yalnızca güç ve etki açısından değil, aynı zamanda kültürel bağlamda da ilginç bir sorgulama imkânı sunar. Antropolojik bir merakla bakıldığında, mafyalar toplulukların ritüelleri, semboller aracılığıyla inşa ettiği kimlikler, akrabalık ve ekonomik ağlarla örülmüş mikro-kültürlerdir. Ritüeller ve Semboller: Mafya Dünyasının Dili Mafya yapıları, hemen her kültürde ritüeller ve semboller üzerinden kendi iç düzenini pekiştirir. Örneğin, Sicilya’daki…

D Sınıfı Kaç Para? Farklı Yaklaşımlar ve Düşünceler D sınıfı araçlar… Sadece bir otomobil mi, yoksa çok daha fazlası mı? Birçok kişi için bu sorunun cevabı, sadece aracın fiyatıyla sınırlı değildir. Fiyatlar, tabii ki önemli bir gösterge, ama o kadar çok farklı bakış açısı var ki, birisinin “D sınıfı kaç para?” sorusuna verdiği cevap, tamamen kişisel değer yargılarına ve içinde bulunduğu duruma göre değişir. İşte bu yazıda, D sınıfı araçlar üzerine farklı bakış açılarını inceleyeceğiz. Hem duygusal hem de analitik bir yaklaşımla, bu soruya çeşitli açılardan bakacağız. İçimdeki Mühendis: Analitik Bir Bakış Açısı D sınıfı araçlar, genellikle orta segmentte yer…